“آژنگ نیوز”:مراسم سیزده بدر یک مراسم باستانی است البته با ورود ایران به عصر جدید و ترکیب با تمدن فرنگی به ویژه در بعد از جنگ دوم جهانی این مراسم با مراسم پیک نیک فرنگی ها ادغام شد.البته اشاره به این نکته هم ضرورت دارد که با آنکه قرنهای متمادی از دوره «عدد پرستی» بشر گذشته و فلسفه فیثاغورث و شاگردانش که اساس هستی و باصطلاح «ماده المواد» عالم را «عدد» میدانست؛در آن دوران دیگر خریداری نداشت و با وجود این که ادعا میشد هنوز هم ما از خرافات قدیم بر کنار نیستیم ، چنانکه در «عصر اتم» عیناً مثل «عصر حجر قدیم » عدد سیزده را «منحوس» میشماریم.
در حالیکه باید در نظر بیاوریم که از « تصدق سر» این « عدد مبارک » یکر وز بر تعطیلات سالیانه ما اضافه شده است.با همین مقدمه بود که کارشناسان فن در سیزده بدر سال ۱۳۲۵ توصیه کرده بودندکه:با این وصف بی شک اگر برای «روز سیزده بدر برنامه دقیق و منظمی طرحن کنیم ، به نحوست عدد سیزده گرفتار خواهیم آمد!
این کارشناسان برای سیزده بدر سال ۱۳۲۵ چنین پیشنهادی ارایه کرده بودند:برنامه منظم در روز سیزده فروردین و هر روز دیگری که برای تفریح و هوا خوری از شهر خارج می شویم چنین است: باید زودتر از معمول از خواب برخیزیم و با دقت و حوصله ، اسبابهای لازم را به ترتیب در دو سه سبد بچینیم.
البته در این قبیل گردشها که فرنگی ها آنرا « پیک نیک » مینامند، کسی ازشما لوازم و دستگاه مرتب خانه انتظار ندارد، اما بدون نقشه و برنامه از خانه بیرون رفتن ، در صحرا و مزارع سرگردان بودن و وسایل و خوراک و آسایش را سر هم بندی کردن ، بجای لطف و لذت ؛ عذاب روحی دارد. بنابراین باید قبلا برای روز سیزده بدر و گردشهای از صبح تا غروب برنامه دقیقی تنظیم کنیم.
۱ – باید بدانیم که به کجا میرویم. محل گردش ما دور است یا نزدیک ، چه ساعت و با چه وسیله ای حرکت می کنیم؟
۲ – میهمان داریم یا فقط با افراد خانواده خود هستیم و رو ی همرفته چند نفر میشویم.
۳- غذا را با خود میبریم یا درمقصد فراهم می نمائیم ، آنهم حاضری یا پختنی.
گرچه معروف است که در پیک نیک ها بی نظمی و شلوغی لذت دارد ؛ اما ما نمیتوانیم این مطلب را بپذیریم و نمیدانیم چه لطفی دارد اگر مثلا تا ساعت چهار بعد از ظهر بانتظار پختن غذا دقیقه شماری کنیم و تازه آنوقت کباب نیم پخته را با سیخ به دندان بکشیم و بعد چای را در بشقاب بنوشیم و روی لباسمان بریزیم!
باید به خانواده هایی که به نظم و ترتیب عادت دارند و نمیتوانند زیر بار برنامه بروند خبر داد که مسلما در روز سیزده نوروز از شر نحوست عدد (سیزده) در امان نخواهند بود
آتش افروختن
برای پختن غذا باید اجاق را در جائی ترتیب دهیم که “دود و دمه ” آن قلعه های خراب نباشد ، ریشه مالاریای اولی و مار و مور دومی را سهل نگیرید) بالاتر از اینها باید ملاحظات اجتماعی را فراموش نماییم و در جایی ننشینیم که محل دیگران باشد و یا آزادی خودمان را از میان برد.
آیا از این منظره که در پیک نیکها مکرر می بینیم، زننده تر سراغ دارید، در امتداد یک جوی آب زیر یکدرخت، زن سالمندی لمیده درپای درخت دوم عده ای مرد مشغول شوخی های زننده هستند.
آداب عمومی
اجتماع به ما اجازه میدهد که در گردشهای خارج شهر بگوییم و بخندیم و فریاد بکشیم ولی باید مواظب باشیم تا از حدود نزاکت خارج نشویم. تفریحات و بازیهای شما نباید جنبه قمار و داد بیداد بخود بگیرد و نباید در ملاء عام و جلوی چشم بچه و بزرگ رفتارتان خارج از اخلاق و نامناسب باشد. زیرا گرچه از محیط و قیود شهر بدوریم ولی هنوزقیود انسانیت را بر گردن داریم.
باید مراقب بچه ها باشیم تا هم از خطر رودخانه و چاه و غیره محفوظ باشند و هم مزاحم مردم نشوند و ضمنا به درختکاری و کشتزار ها هم آسیب نرسانند ( مخصوصاً اگر ملک یا باغ خصوصی باشد )
از تعارف و گفتگو از شوری و یا بی نمکی غذا ونقص وسائل و انتقاد و عیب جویی باید کاملا پرهیزیم. کسانی که ندانسته و یا از روی ناز و غرور پیوسته مینالند و بدون تفاوت از آفتاب و ابر گرما و سرما، نان و آب و زمین و زمان ایراد میگیرند و نه تنها بدل دیگران راه پیدا نمیکنند، بلکه مردود همه واقع میشوند.
و اما خانمها باید بخاطر داشته باشند که در هر حال و زن هستند و باید متانت و ملاحظات زنانه را مراعات نمایند.موقع نشستن بروی زمین همچنین هنگام برخاستن و خم شدن، باید مواظب پیراهن و پاهای خود باشند. نگذارند دامان پیراهن آنها در مقابل باد شدید قرار بگیرد…مبادا در خنده و شادی یا از عالم خود فراتر نهند و احساسات نهفته را حتى به شوهر خود بروز دهند. از کجا که چشمان بسیاری ناظر آنها باشد.
در پایان لازم است بانوان خانه دار تذکر دهیم که بخاطر صحت و سلامت خانواده و بویژه بچه ها بیش از آجیل و شیرینی بفکر بردن یک کوزه آب پاک باشند، وگرنه سیزده منحوس، دیر یا زود کار خود را خواهد کرد.
گزارش از:ا.ح .آریان پور”فروردین۱۳۲۵ خورشیدی